Inga (chiń. yinke, jap. inka; dosł. „pieczęć zatwierdzenia” lub „potwierdzenie osiągnięcia”) – stosowane w tradycji czan/sŏn/zen formalne poświadczenie mistrza, rodzaj potwierdzenia, że:
- uczeń ukończył pewien proces (cykl) formalnego treningu,
- osiągnął wymagany stopień wglądu w doświadczenie praktyki (naturę rzeczywistości, oświecenia)
i/lub - osiągnął dojrzałość zrozumienia i formalnych umiejętności pozwalającą na pełnienie roli publicznego przedstawiciela danej linii przekazu.
W zależności od standardów obowiązujących w danej tradycji oraz wymagań mistrza to potwierdzenie może odnosić się do jednego z powyższych punktów, dwóch lub wszystkich.
Często towarzyszyło temu przekazanie symboli autorytetu, takich jak mnisia szata (kesa) czy miska, jak również pisemny certyfikat. Inga może stanowić także potwierdzenie przekazu Dharmy – oznacza wtedy, że praktykujący został uznany za prawowitego spadkobiercę w danej linii przekazu. W tym przypadku inga jest fundamentem sukcesji. Spadkobierca Dharmy jest uprawniony do samodzielnego nauczania, przyjmowania uczniów oraz nadawania im kolejnych poświadczeń.
Geneza chińskiego yinke wiąże się z ukształtowaniem się szkoły czan w okresie panowania dynastii Tang i Song. Wszystkie linie przekazu czan w Chinach były wyprowadzane od Bodhidharmy, który wedle tradycyjnych przekazów uczynił ucznia Huike swoim dharmicznym następcą przekazując mu szatę i miseczkę żebraczą. Stąd też Sutra Platformy Szóstego Patriarchy Huinenga stanowi najważniejszą podstawę sukcesji patriarchów. Później w każdej społeczności mnichów tradycji czan/sŏn/zen potwierdzenie, że mistrz uznał danego mnicha za swojego spadkobiercę Dharmy, było ważnym wydarzeniem w tworzeniu formalnych linii przekazu. Miało to na celu ochronę ortodoksji przed „fałszywymi nauczycielami” oraz budowanie hierarchii klasztornej.
W buddyzmie koreańskim inga zachowuje surowy charakter tradycji sŏn, stanowiąc akt uznania poziomu urzeczywistnienia ucznia. W systemie koreańskim kładzie się nacisk na to, że inga nie jest „stopniem naukowym”, lecz potwierdzeniem tożsamości wglądu ucznia z wglądem mistrza. Występują tu istotne różnice między Szkołą Czogje a Szkołą Taego. W Szkole Czogje inga jest dawane rzadko i ma prywatny charakter – jest udzielane przez mistrza po latach praktyki medytacyjnej. Akt ten nie jest zbiurokratyzowany; zależy od indywidualnej relacji mistrz – uczeń. Osoba otrzymująca inga staje się potencjalnym kandydatem do pełnienia funkcji mistrza sŏn. W Szkole Taego inga jest silnie powiązana z tradycją sukcesji rodzinnej lub rytualnej. Potwierdza nie tylko wgląd medytacyjny, lecz także biegłość w tradycyjnych sztukach i ceremoniach, które są domeną tego zakonu. Ponieważ mnisi Taego mogą zakładać rodziny, inga często (choć nie zawsze) przechodzi w obrębie linii świątynnej lub rodzinnej, co nawiązuje do dawnych tradycji koreańskich sprzed reform wymuszających celibat.
W Japonii rozumienie inka (inka-shōmei) różni się znacząco między szkołami rinzai a sōtō. W szkole rinzai inka-shōmei należy do najwyższych stopni potwierdzenia: otrzymuje ją uczeń, który ukończył cały system szkolenia koanowego i wykazał się pełną integracją wglądu z codziennym działaniem. Osoba z inka-shōmei może stać się rōshim i uzyskać prawo do samodzielnego nauczania oraz nadawania inka kolejnym osobom. W szkole sōtō częściej używa się terminu shihō (transmisja Dharmy), ale jest on stosunkowo niskim stopniem w hierarchii stopni w tej tradycji.
Inga bywa też rozumiana jako certyfikat mistrzostwa w konkretnych rytuałach lub tekstach.
Wielu mistrzów (np. Hanshan Deqing w Chinach czy Ikkyū Sōjun w Japonii) krytykowało system inga jako przejaw biurokracji religijnej. Ikkyū zasłynął spaleniem swojego certyfikatu, gdyż – jak to uzasadnił – papierowa legitymacja nie ma wartości wobec prawdziwego wglądu. Podobnie Bankei Yōtaku miał podrzeć poświadczający jego oświecenie certyfikat, który otrzymał od swojego nauczyciela Doshy, gdyż nie potrzebował takiego dokumentu.
Współcześni badacze wskazują, że inga (yinke, inka) służyła często jako narzędzie polityczne, pozwalające klasztorom na zabezpieczenie nadań ziemi i wsparcia arystokracji poprzez wykazanie „czystości linii”. Obecnie również pełni ważną funkcję, legitymizując władzę w obrębie instytucji religijnej.