Mangong Wŏlmyŏn (1872–1946) o tym, jak nie zgubić się w nieustającej grze przeciwieństw i jak można się z niej wyzwolić:
Choćby jakiś kraj był wysoko rozwinięty pod względem kulturowym i ekonomicznym, to jeśli nie ma w nim człowieka Drogi, będzie on pozbawiony esencji. Ale jeśli kraj jest biedny, lecz żyje w nim człowiek Drogi, to jest on bogaty… więcej>>
Buddyjska Sieć Indry
z perspektywy współczesnej nauki
(wykład Dharmy wygłoszony przez Leszka Wojasa)
Istnienie każdej pojedynczej rzeczy zależy od całej sieci powiązań we wszechświecie – „jedno jest w wielu, wiele jest w jednym”. Jak ta starożytna prawda może pomóc nam zrozumieć rzeczywistość? W postrzeganiu relacji między zjawiskami spotykają się nauki mistrzów huayan i czan, współczesna kosmologia oraz geometria fraktalna… więcej>>
Hanshan Deqing (1546–1623) jest uznawany za jednego z „czterech wielkich mistrzów” epoki Ming. Pozostawił po sobie ogromny dorobek piśmienniczy, w tym wiele wierszy. Przedstawiamy jeden z nich – Pieśń o marnowaniu czasu:
Recytowanie sutr jest łatwe, ale zrozumienie trudne.
Czytanie bez zrozumienia jest bezużyteczne… więcej>>
Dwóch Hanshanów: jedność przekraczająca różnice
Jak pogodzić duchową wolność i monastyczny rygoryzm, otwartość doktrynalną i dyscyplinę praktyki, krytyczny stosunek do reguł i przestrzeganie zasad etyki? Udało się to dwóm (a nawet trzem) Hanshanom. O tym, co łączyło Hanshana (Zimna Góra), Hanshana Deqinga (Głupia Góra) i Xuyuna, a co pozostaje nadal aktualne… więcej>>
Materializm we współczesnym świecie
Toeong Sŏngchŏl, jeden z najważniejszych współczesnych koreańskich mistrzów sŏn, mówi o tym, jak widzieć rzeczy właściwie:
Jeśli chcesz żyć jak prawdziwa ludzka istota, musisz przede wszystkim poznać podstawową wartość ludzkiej istoty… więcej>>
Kusan Suryŏn (1909–1983), koreański mistrz sŏn, zwraca uwagę na złudzenia, jakim ulegają nasze umysły:
widzenie i odczuwanie to tylko umysł reagujący w zależności od okoliczności. […] Weźmy na przykład wodę: gdy jest nieruchoma, odbija się w niej świecący księżyc. Jeśli jednak woda napotyka […] wiejący wiatr, powstają fale. Wtedy księżyca nie widać w niej wyraźnie… więcej>>
(wygłoszona przez Leszka Wojasa 2.11.2025 r.)
Świat ludzi daje możliwość podążania środkową ścieżką pomiędzy skrajnościami. Można by tu jednak zadać pytanie: czy świat ludzi w obecnym kształcie – tak silnego uzależnienia od elektronicznych bodźców, komunikatorów i mediów, świat nawykowego podążania za elektronicznymi impulsami – nie nabiera cech charakterystycznych bardziej dla świata zwierząt niż ludzi?… więcej>>
Prawidłowe nastawienie umysłu i właściwa ścieżka kultywacji w praktyce medytacji sŏn
Hanam Chungwŏn (1876–1951), koreański mistrz sŏn, pierwszy najwyższy patriarcha zakonu Czogje, odpowiada na pytania dotyczące praktyki sŏn:
to całkowicie od nas zależy, czy się przebudzimy, czy będziemy się rozwijać, czy stworzymy w sobie ścieżkę do stanu buddy… więcej>>
Praktyka sŏn we współczesnych czasach
Mangong Wŏlmyŏn (1872–1946) o konieczności wytrwałej praktyki sŏn i nieustępliwej kultywacji rozwoju w świecie opanowanym przez dążenie do bogacenia się i konkurencję:
Budda podkreślał zasadę współzależnego powstawania. Aby odkryć swoją prawdziwą wartość, należy pielęgnować zdrowie ciała i umysłu. Uczy to nie „konkurencji bez końca”, ale „kultywacji podążania bez końca” w górę, do źródła… więcej>>
Nauczanie Yunyana Tanshenga (782–841), wybitnego mistrza czan i prekursora zen sōtō, na temat relacji między światem rzeczy a światem postrzeganym przez oświecony umysł:
Dharma o takości została tajemnie przekazana przez Buddę.
Dziś, kiedy ją otrzymałeś, powinieneś dobrze ją chronić… więcej>>
Kusan Suryŏn (1909–1983), koreański mistrz sŏn, na temat przeszkód, jakie intelektualne myślenie i tworzenie własnych konstrukcji stwarzają w medytacji sŏn (zen):
Spekulacje i domysły rodzą jedynie spryt i przemądrzałość. […] Tak jak chmury na niebie przesłaniają jasność słońca, tak koncepcje nie pozwalają, aby jasne światło twojej prawdziwej natury rozbłysło… więcej>>
Ceremonia Yeongsanjae w Warszawie
W dniach 4–5 kwietnia 2025 r. w Warszawie miała miejsce wizyta koreańskich mnichów i mniszek z Zakonu Taego pod przewodnictwem Jongmae Kennetha Parka (patriarchy amerykańsko-europejskich struktur Taego) i Hae Mahn Sunima (opata Taego w Polsce). Pomocą w organizacji wizyty służyła także Warszawska Grupa Zen. Głównym punktem programu była inscenizacja fragmentów rytuału Yeongsanjae w Muzeum Azji i Pacyfiku… więcej>>
Baizhang Huaihai (749–814) to jeden z najwybitniejszych mistrzów czan. Pozostawił po sobie wielu uczniów, a ponadto przyczynił się do wprowadzenia nowatorskich reguł, które stały się standardem w tradycji czan i zen.
Duchowe światło świeci samotnie,
odłączając narządy zmysłów od ich obiektów,
by odsłonić prawdziwe wieczne ciało
bez używania słów ani liter… więcej>>
Toeong Sŏngchŏl, Skoro jest to, jest i tamto
Toeong Sŏngchŏl, wybitny współczesny koreański mistrz sŏn, o tym, że wszyscy jesteśmy ze sobą połączeni, wspólnie dzielimy radość i cierpienie, razem żyjemy i umieramy.
Skoro jest to, jest i tamto,
a skoro to się dzieje, dzieje się tamto.
Skoro nie ma tego, nie ma tamtego,
a skoro to umiera, tamto też umiera… więcej >>
Bai Juyi (772–846) to żyjący w czasach dynastii Tang wysokiej rangi urzędnik, a zarazem buddysta czan i wybitny poeta, który utrzymywał szczególnie bliskie związki z klasztorem Xiangshan (z tego powodu zyskał przydomek „świecki wyznawca buddyzmu z Xiangshan”).
Gdy wybiegam myślami do miejsca, gdzie mój mistrz podążał Drogą,
rozchodzi się niebiański zapach, a kwiat osmantusa osypuje się obficie… więcej >>
Kusan Suryŏn, Umysł przed myśleniem i wielka determinacja
Nauczanie Kusan Suryŏna (1909–1983), koreańskiego mistrza sŏn, na temat konieczności rozwijania wielkiej determinacji:
Gdy już wytworzysz postawę wielkiej determinacji, to nie myślisz nawet o spaniu czy jedzeniu. Całkowicie zapominasz o wszystkim i po prostu praktykujesz medytację… więcej >>
Toeong Sŏngchŏl, Niebo i piekło
Toeong Sŏngchŏl, wybitny współczesny koreański mistrz sŏn, o konieczności otwarcia Oka Mądrości:
jeśli nie obudzisz się ze snu, będziesz śnić nadal. Tak więc, jeśli nie otworzysz Oka, to będziesz niestety kontynuować niekończące się cykle istnienia jako czująca istota… więcej >>
Wiersze oświecenia Hanama Chungwŏna
Hanam Chungwŏn (1876–1951), pierwszy najwyższy patriarcha zakonu Czogje, przeżył trzy doświadczenia przebudzenia: po raz pierwszy, gdy przeczytał fragment nauk Pojo Chinula, drugi – gdy jego nauczyciel Kyŏnghŏ Sŏngu przytoczył cytat z Sutry Diamentowej, a trzeci – gdy rozpalał ogień podczas samotnego odosobnienia na górze Myohyang… więcej >>
Mowa Hanama Chungwŏna (1876–1951), koreańskiego mistrza sŏn, pierwszego najwyższego patriarchy zakonu Czogje:
Determinacja oznacza posiadanie zdecydowanego umysłu. Stając w obliczu czegoś, co należy zrobić, taki umysł robi to z całkowitą pewnością, lub mówiąc inaczej: to umysł odwagi, uczciwości i wytrwałości… więcej>>
Hanshan (chiń. Hánshān – Zimna Góra) to znany z ekscentryzmu legendarny chiński mnich-pustelnik i poeta z czasów dynastii Tang (618–907).
Jakich przyjaciół tu potrzebuję?
Żyję tak jak uważam, naturalnie się starzejąc.
Twarz i ciało zmieniają się wraz z upływem lat,
Trzymam się jasnej ścieżki umysłu… więcej >>
Mangong Wŏlmyŏn, Buddhadharma (fragment)
Nauczanie Mangonga Wŏlmyŏna (1872–1946), koreańskiego mistrza sŏn, na temat buddhadharmy:
Zaprzeczanie buddhadharmie jest świadomym zaprzeczaniem samemu sobie; odrzucanie buddhadharmy jest odrzucaniem samego siebie. Dzieje się tak, ponieważ nie jest się nikim innym, jak samym buddą… więcej >>